Politiek

Naam land	Islamitische Republiek Iran
Regeringsvorm	islamitische republiek
Religieus leider	Ayatollah Ali Hoseini-Khamenei
President	Mahmoud Ahmadinejad

Geografie

Oppervlakte	1.648.000 km2  (47 x Nederland)
Hoofdstad	Teheran
Tijdsverschil	+ 3,5 uur GMT

Bevolking

Bevolkingsaantal	ongeveer 68 miljoen
Bevolkingsgroei	1,1 procent (2006)
Talen	Farsi (Perzisch). Daarnaast regionaal gebruikte talen als Turks, Arabisch en Baluchisch.
Religies	sjiietische moslims (99 procent van de bevolking). Daarnaast onder andere minderheden van soennitische moslims, joden en Chaldeeuwse christenen.

Economische indicatoren

Bruto binnenlands product (bbp)	182,3 miljard US dollar (2005)
Bbp per hoofd van de bevolking	8.400 US dollar (2005)
Groei bbp	6,9 procent (2005)
Stijging consumentenprijzen (inflatie)	13,4 procent (2005)
Munteenheid	Iraanse rial (IRR), 1 US dollar is 9.146 IRR (april 2006)

Buitenlandse handel

Totale invoer in Iran	40,9 miljard US dollar (2005)
Totale uitvoer uit Iran	60,0 miljard US dollar (2005)
Uitvoer uit Nederland naar Iran	729,5 miljoen euro (2005)
Invoer in Nederland uit Iran	850,0 miljoen euro (2005)
Voornaamste handelspartners	invoer uit: Duitsland, China, Italië en VAE uitvoer naar: Japan, China, Italië en Zuid-Afrika

Bronnen: EVD/CBS, EIU

Geografie
In het noorden wordt Iran begrensd door Turkmenistan, Azerbeidzjan, Armenië en de Kaspische Zee; in het oosten door Afghanistan en Pakistan; in het zuiden door de Perzische Golf en de Golf van Oman en in het westen door Irak en Turkije. In totaal beslaat Iran 1.648.000 km² en heeft daarmee een oppervlakte van 47 keer Nederland.

Iran bestaat uit een groot centraal plateau dat in hoogte varieert tussen de 1.000 en 1.500 m boven zeeniveau. Het plateau bestaat uit zand- en rotsvlakten en grote zoutmoerassen. Behalve in het oosten en zuidoosten wordt het land begrensd door bergachtige gebieden. In het noorden van Iran, net ten zuiden van de Kaspische Zee, ligt het Elburzgebergte met toppen van meer dan 5.500 m. Het zuidoosten bestaat geheel uit woestijn. De hoofdstad Teheran is gelegen op ruim 1.200 m.
Iran is extreem gevoelig voor aardbevingen. Zo zijn er bij bevingen in 1978, 1990 en in 2004 tienduizenden levens verloren gegaan.

Klimaat
Iran kent grote klimatologische verschillen. Grote delen van het binnenland en de regio rondom Teheran bezitten een landklimaat met warme zomers en frisse winters. In Teheran loopt de temperatuur in juli gemiddeld op tot 37°C en valt er 3 mm neerslag. In januari blijft de temperatuur in de hoofdstad gemiddeld iets onder de 0°C en valt er 46 mm neerslag. Aan de Perzische Golf heerst een subtropisch, droog klimaat, met temperaturen boven de 55°C.

Leeftijd
Iran heeft ruim 66 miljoen inwoners. De helft van de bevolking is jonger dan 20 jaar. Daarvan is 32 procent jonger dan 15 jaar. Slechts 5 procent van de bevolking is ouder dan 65.

Urbanisatie
Bijna tweederde van de bevolking woont in de stad. Dat is meer dan twee keer zo veel als veertig jaar geleden. Een klein percentage van de bevolking bestaat uit nomaden.

Voornaamste steden en aantal inwoners (in miljoenen)

Teheran (hoofdstad)	12,0
Mashhad	1,9
Isfahan	1,3
Tabriz	1,2
Shiraz	1,1
Ahvaz	0,8

Bron: AWO

Emigratie
De emigratie van jonge, goed opgeleide Iraniërs (voornamelijk naar de Verenigde Staten, Canada en de Europese Unie) blijft een constante bron van zorg. Naar schatting zijn dat er elk jaar zo'n 200.000.

Etnische groepen
Iran is etnisch verdeeld, alhoewel er vooral in het centrale en noordelijke gedeelte van het land door de gemeenschappelijke taal en tradities ook sprake is van homogeniteit. Het Farsi wordt als moedertaal gesproken door het overgrote deel van de bevolking. Niettemin zijn onder meer het Koerdisch, Turks, Arabisch en Baluchisch belangrijke talen in specifieke regio's.

In Iran wonen voor het overgrote deel sjiietische moslims. Er zijn ook grote minderheidsgroepen waarvan die van de soennitische moslims de meest omvangrijke is. Deze groep bestaat vooral uit Koerden in het noordwesten en Baluchische stammen in het zuidoosten. Daarnaast leven er onder meer Armeniërs, Chaldeeuwse christenen en een kleine groep joden in Iran.

Bovendien bezit Iran 's werelds grootste vluchtelingenpopulatie; meer dan 3 miljoen Afghanen zijn vanwege de burgeroorlog naar Iran gevlucht. Ondanks de verdrijving van de Taliban uit hun moederland, lijkt er aan deze stroom voorlopig geen einde te komen.

Geschiedenis
De geschiedenis van het moderne Iran begon in 1925, toen Reza Pahlavi zichzelf uitriep tot de Shah (koning) van Perzië. Zijn zoon Muhammad Reza Shah voerde vanaf de jaren zestig een bewind dat werd gekenmerkt door een reeks politieke, economische en sociale hervormingen. Het succes van deze hervormingen bleef echter voor brede lagen van de bevolking beperkt. Het toenemend verzet tegen het bewind van Muhammad Reza Shah leidde begin 1979 tot zijn val en vertrek. De macht kwam na een korte overgangsperiode in handen van de Islamitische geestelijke ayatollah Khomeini, die kort daarop de Islamitische Republiek Iran uitriep.

Onder leiding van Khomeini werd een sterk isolationistisch bewind gevoerd en werden de Verenigde Staten en Israël uitgeroepen tot staatsvijanden. Van 1980 tot 1989 verkeerde Iran in een hevige oorlog met buurland Irak. Deze oorlog, die vele slachtoffers eiste, greep diep in op de Iraanse samenleving en economie. Na de dood van ayatollah Khomeini in 1990 is Iran geleidelijk een andere koers gaan varen en is het land op zoek gegaan naar internationale erkenning.

Staatsinrichting
Iran is een islamitische republiek waarbij het politieke, sociale en economische bestel is gebaseerd op de islam. Khomeini introduceerde het leerstuk van de 'Velayat-e Faqih', de heerschappij van de religieuze wetsgeleerde, waarvan in de constitutie werd vastgelegd dat deze toebehoorde aan de geestelijk leider. Daarmee werden leger, politie en de rechterlijke macht ondergeschikt gemaakt aan de macht van de geestelijk leider. Eveneens ondergeschikt aan de geestelijk leider is de president, die voor vier jaar wordt gekozen.
De macht van het parlement (Majlis) is beperkt. Wetgeving die door het parlement wordt aangenomen, dient door een Raad van Hoeders (Council of Guardians) te worden goedgekeurd. De helft van het aantal leden van deze Raad wordt door de geestelijk leider benoemd.

Binnenlandse politiek
Na de dood van ayatollah Khomeini verflauwde het revolutionaire elan in Iran langzaam. Een groot deel van de Iraanse bevolking heeft de Islamitische Revolutie niet bewust meegemaakt.
De parlementsverkiezingen in februari 2004 brachten een overwinning voor de conservatieven die nu weer de meerderheid hebben in het parlement. De verkiezingen zijn overigens controversieel verlopen, vooral omdat de Raad van Hoeders een groot aantal parlementsleden uitsloot bij de verkiezingen.
In juli 2005 werden de meest recente presidentsverkiezingen gehouden in Iran. MahmoudAhmadinejad won van zijn tegenkandidaat HashemiRafsanjani met 62% van de stemmen.